CBAM (SKDM) Nedir?

CBAM (SKDM) Nedir?

CBAM (SKDM) (Carbon Border Adjustment Mechanism), Türkçede Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) olarak bilinen ve Avrupa Birliği’ne ithal edilen bazı ürünler için karbon maliyeti uygulanmasını hedefleyen bir mekanizmadır.

CBAM (SKDM)’in amacı:

• Karbon kaçağını önlemek
• AB Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) ile eşit rekabet koşulları sağlamak
• Ürünlerin üretim sürecinde oluşan gömülü emisyonları (embedded emissions) dikkate almaktır

CBAM (SKDM)’e genel bakış için bkz:
👉 CBAM (SKDM) Yazılımı ve Raporlama Çözümü

---

CBAM (SKDM)’in Temel Mantığı

CBAM (SKDM) şu soruya cevap verir:

“Bu ürün AB içinde üretilseydi, ne kadar karbon maliyetine tabi olurdu?”

Bu nedenle CBAM (SKDM):

• Ürünün menşe ülkesinden çok
• Üretim sürecindeki emisyon yoğunluğuna odaklanır

Bu emisyonlar, ürün bazlı olarak hesaplanır ve raporlanır.

---

CBAM (SKDM) Kimleri Kapsar?

1. AB’ye İhracat Yapan Firmalar

CBAM (SKDM);

• AB dışındaki ülkelerde yerleşik
• AB’ye CBAM (SKDM) kapsamındaki ürünleri ihraç eden firmaları kapsar

Yükümlülük çoğu zaman AB’deki ithalatçıda olsa da, gerekli emisyon verileri üretici firmalardan talep edilir.

---

2. CBAM (SKDM) Kapsamındaki Ürünler

2026 itibarıyla CBAM (SKDM) kapsamındaki ana ürün grupları şunlardır:

• Demir – Çelik
• Alüminyum
• Çimento
• Gübre
• Elektrik
• Hidrojen

Bu ürünler için:

• CN kodu bazında kapsam belirlenir
• Ürün başına embedded emissions hesaplanması gerekir

Ürün bazlı hesaplama yaklaşımı için bkz:
👉 Ürün Karbon Ayak İzi (ISO 14067) Çözümü

---

3. Üreticiler ve Tedarik Zinciri

CBAM (SKDM) yalnızca ihracatçıları değil;

• Üreticileri
• Enerji yoğun prosesleri
• Tedarik zinciri aktörlerini

dolaylı olarak etkiler.

Gerçek (actual) emisyon verisi kullanılmadığında, varsayılan (default) değerler genellikle daha yüksek maliyet yaratır.

---

CBAM (SKDM) Kimleri Kapsamaz?

1. AB İçinde Üretim Yapan Firmalar

AB içindeki üreticiler zaten EU ETS kapsamında olduğu için CBAM (SKDM)’a tabi değildir.

---

2. CBAM (SKDM) Kapsamı Dışındaki Ürünler

• Hizmet ihracatı
• Yazılım ve dijital ürünler
• CBAM (SKDM) listesinde yer almayan ürün grupları

Not: CBAM (SKDM) kapsamı ilerleyen yıllarda genişletilebilir.

---

3. Düşük Hacimli Gönderimler

Belirli eşiklerin altındaki düşük miktarlı veya ticari olmayan ihracatlar bazı durumlarda kapsam dışı kalabilir.

---

CBAM (SKDM) Neden Kritik?

CBAM (SKDM) sadece bir raporlama süreci değildir.
Yanlış veya eksik hesaplamalar:

• Gereksiz karbon maliyetlerine
• Rekabet gücü kaybına
• AB müşterileriyle ticari sorunlara yol açabilir

Bu nedenle CBAM (SKDM), kurumsal karbon ayak izi ve ürün karbon ayak izi çalışmalarından ayrı düşünülmemelidir.

Kurumsal yaklaşım için bkz:
👉 Kurumsal Karbon Ayak İzi (ISO 14064-1)

---

Sonuç

CBAM (SKDM);

• AB’ye ihracat yapan
• Karbon yoğun ürünler üreten
• Üretim verisini şeffaf şekilde yönetmek zorunda olan

firmalar için kalıcı bir yükümlülüktür.

Doğru metodoloji ve dijital altyapı ile CBAM (SKDM), bir maliyet unsuru değil rekabet avantajına dönüşebilir.

---

İlgili CBAM Rehberleri

Temel Kavramlar ve Hesaplama:

• Embedded Emissions Nedir?
• CBAM (SKDM) Kapsamındaki Ürünler ve CN Kodları
• Default Value vs Actual Data Farkı
• CBAM'da Dolaylı Emisyonlar: Scope 2 ve Hesaplama Yöntemleri
• Malzeme Bazlı Gömülü Emisyon Hesabı: Teknik Rehber
• CBAM Kapsamında Elektrik İthalatı: Kurallar ve Hesaplamalar

Uyumluluk Süreci ve Yükümlülükler:

• CBAM (SKDM) Monitoring Plan Nedir?
• CBAM (SKDM) Verification Süreci
• AB İthalatçı CBAM Yükümlülükleri: Adım Adım Rehber
• CBAM Geçiş Döneminden Çıkarılan Dersler ve Öneriler
• CBAM 2026 Kesin Dönem Hazırlık Rehberi
• CBAM Dijital Raporlama Araçları ve Yazılım Çözümleri

Mali Mekanizmalar ve Strateji:

• CBAM Sertifika Fiyatlandırma Mekanizması Nasıl İşler?
• CBAM ve AB ETS Bağlantısı: Detaylı Analiz
• Üçüncü Ülke Karbon Fiyatı CBAM'dan Nasıl Mahsup Edilir?
• CBAM ile Karbon Kaçağını Önleme: Mekanizma ve Etkinlik
• CBAM Kapsam Genişlemesi: 2030'a Kadar Beklenen Değişiklikler
• CBAM İçin Tedarik Zinciri Şeffaflığı ve Veri Yönetimi

---

CBAM ve SKDM Süreçlerinde CarbonEmit Desteği

• CBAM Beyan Yazılımı ve Raporlama Platformu — SKDM kapsamındaki ürünleriniz için çeyreklik beyanlarınızı dijital, hatasız ve denetlenebilir şekilde hazırlayın.
• CBAM Sertifika Maliyeti Hesaplayıcı — AB'ye ihraç ettiğiniz ürünler için ödenecek CBAM sertifika bedelini sektör ve emisyon yoğunluğuna göre anında hesaplayın.
• Kurumsal Sera Gazı Envanteri (ISO 14064-1) — Tesis düzeyinde Kapsam 1, 2 ve 3 emisyonlarınızı uluslararası standartlara uygun biçimde raporlayın.