Default Value vs Actual Data: Neden Bazen Gerçek Değer Daha Pahalı Çıkar?

Default Value vs Actual Data: Beklenenin Tersi Neden Olur?

CBAM (SKDM)’da genel beklenti şudur:

“Gerçek (actual) veri kullanırsam maliyetim düşer.”

Ancak uygulamada bazı firmalar şunu yaşar:

• Default value ile daha düşük sonuç
• Actual data ile daha yüksek embedded emissions
• Dolayısıyla daha pahalı CBAM (SKDM) maliyeti

Bu durum bir hata değil; CBAM (SKDM)’ın çalışma mantığının doğal bir sonucudur.

---

Önce Kısa Hatırlatma

• Default value:
  AB tarafından tanımlanan, genelde sektör ortalamalarına ve muhafazakâr varsayımlara dayanan değerdir.

• Actual data:
  Tesisin gerçek enerji tüketimi, proses yapısı ve üretim verimliliğini birebir yansıtır.

Bu iki yaklaşım aynı şeyi ölçer ama farklı perspektiften.

---

Default Value = “Kötü Üretici” Varsayımı Değildir

Yaygın bir yanlış algı vardır:

“Default value en kötü senaryodur.”

Aslında default value:

• Sektör ortalamalarına yakın
• Çok uç (en kötü) tesisleri temsil etmeyen
• dengeleyici bir referanstır

Bu nedenle:

• Bazı eski veya verimsiz tesisler
• Sektör ortalamasının altında değil üstünde kalabilir

Sonuç:
Gerçek tesis verisi, default value’dan daha yüksek çıkar.

---

Tesis Verimsizliği Gerçeği Ortaya Çıkarır

Actual data kullanıldığında sistem şunu yapar:

• Tesisin gerçek enerji yoğunluğunu
• Proses kayıplarını
• Düşük verimli ekipmanları

tam olarak yansıtır.

Örnek nedenler:

• Eski fırınlar / kazanlar
• Yüksek fire oranı
• Verimsiz ısı geri kazanımı
• Aşırı elektrik tüketimi

Default value bu detayları ayırt etmez, actual data eder.

---

Elektrik Emisyon Faktörü Etkisi

Actual data’da:

• Elektrik tüketimi × ülke şebeke emisyon faktörü

kullanılır.

Bazı ülkelerde:

• Elektrik şebekesi karbon yoğun olabilir
• Bu da indirect emissions’ı ciddi artırır

Default value ise:

• Daha nötr veya farklı varsayımlara dayanabilir

Sonuç:
Elektrik ağırlıklı üretim yapan tesislerde actual data daha pahalı olabilir.

---

Tahsis (Allocation) Hataları veya Sertliği

Actual data kullanımı, tahsis mantığını zorunlu kılar.

Eğer:

• Üretim hatları net ayrıştırılmamışsa
• Enerji sayaçları ürün bazında değilse
• Basit ama katı tahsis yöntemi seçilmişse

bazı ürünlere orantısız emisyon yüklenebilir.

Default value’da bu risk yoktur; değer zaten “ürün başına hazır” gelir.

---

Default Value Dolaylı Emisyonları Sınırlı Yansıtabilir

Geçiş döneminde ve bazı ürün gruplarında:

• Default value, dolaylı emisyonları sınırlı şekilde içerebilir
• Actual data ise elektrik + ısıyı tam yansıtır

Bu fark da actual data’yı pahalı gösterebilir.

---

Veri Kalitesi = Sonucun Ağırlığı

Actual data:

• Ölçüm hatalarını
• Yanlış sayaç okumalarını
• Eksik dönem verilerini

de olduğu gibi hesaba katar.

Default value ise:

• Bu hataları “ortalama” içinde eritir

Yani actual data, sadece gerçeği değil, hatalı gerçeği de büyütebilir.

---

Peki Bu Durum “Actual Data Kötü” mü Demek?

Kesinlikle hayır.

Bu durum şunu gösterir:

“Tesisiniz, sektör ortalamasına göre karbon yoğun.”

Bu bilgi:

• CBAM (SKDM) için maliyet riski
• Ama aynı zamanda iyileştirme potansiyeli demektir

---

Doğru Yaklaşım Ne Olmalı?

En sağlıklı yol:

1. Önce default value ile referans maliyeti gör
2. Sonra actual data ile simülasyon yap
3. Sonuçları karşılaştır
4. Eğer actual data daha yüksekse:
   • Verimsizlik noktalarını tespit et
   • Enerji/proses iyileştirme planı çıkar
5. İyileştirmeden sonra actual data’ya geç

CBAM (SKDM) hesaplama sürecinin tamamı için:
👉 CBAM (SKDM) Embedded Emissions Nasıl Hesaplanır?

Sonuç

Actual data’nın daha pahalı çıkması bir çelişki değil, bir teşhistir.

CBAM (SKDM) bu yönüyle:

• Sadece bir vergi mekanizması değil
• Üretim verimliliğini ve karbon performansını çıplak şekilde gösteren bir araçtır

Doğru yorumlandığında actual data:

• Kısa vadede maliyet riski
• Orta–uzun vadede rekabet avantajı

yaratır.

---

🔗 İlgili Rehberler

• Default Value Nedir? Nasıl Belirlenir?
• Actual (Gerçek) Veri Nedir?
• Embedded Emissions Nedir?
• CBAM (SKDM) Embedded Emissions Nasıl Hesaplanır?
• CBAM (SKDM) Monitoring Plan Nedir?
• CBAM (SKDM) Verification Süreci

---

Default'tan Actual Data'ya Geçiş İçin Doğru Araçlar

• Default'tan Actual Data'ya Geçiş Yönetim Platformu — Veri toplama, doğrulama ve beyan süreçlerinizi tek sistemde yöneterek default değerden gerçek ölçüme sorunsuz geçin.
• Default ve Actual Senaryo Karşılaştırma Hesaplayıcısı — İki veri yaklaşımı arasındaki CBAM sertifika maliyeti farkını somut rakamlarla görün ve tasarruf potansiyelinizi ölçün.
• Ürün Düzeyinde Gerçek Emisyon Ölçümü (ISO 14067) — Actual data yükümlülüğünü karşılamak için ürün bazlı karbon ayak izi hesaplamalarınızı uluslararası standartlara uygun yapın.