CBAM (SKDM) için Tedarikçiden Veri Toplama Stratejisi (TR, CN, EU Karşılaştırması)

CBAM (SKDM)’da Tedarikçi Verisi Neden Kritik?

CBAM (SKDM), yalnızca son ürünü üreten firmayı değil, ürünün arkasındaki tedarik zincirini de etkiler.
Özellikle embedded emissions hesabında, hammadde ve yarı mamul tedarikçilerinden gelen veriler:

• actual data kullanımını mümkün kılar,
• default value riskini azaltır,
• CBAM (SKDM) maliyetini doğrudan etkiler.

Bu nedenle CBAM (SKDM)’da başarı, doğru tedarikçiden doğru veriyi alabilmeye bağlıdır.

CBAM (SKDM) temel mantığı için:
👉 CBAM (SKDM) Nedir?

---

Tedarikçiden Hangi Veriler İstenmeli?

CBAM (SKDM) için tedarikçiden istenecek minimum veri seti:

• Ürün / hammadde tanımı
• CN kodu
• Üretim yapılan tesis
• Ürün bazlı embedded emissions (varsa)
• Kullanılan yöntem (actual / default)
• Elektrik ve yakıt bilgisi (özet seviyede)
• Veri dönemi

Bu veri seti olmadan:

• doğru tahsis,
• doğru metodoloji,
• doğrulanabilir hesaplama

yapılamaz.

---

Tedarikçi Veri Toplamada 3 Temel Zorluk

1. Veri yokluğu (ölçülmüyor)
2. Veri isteksizliği (paylaşılmak istenmiyor)
3. Veri uyumsuzluğu (CBAM (SKDM)’a uygun değil)

Bu zorluklar, ülkeye göre ciddi farklılık gösterir.

---

🇹🇷 Türkiye (TR) Tedarikçileri

Genel Durum

• CBAM (SKDM) farkındalığı orta seviyede
• ISO 14064-1 / 14067 bilgisi sınırlı ama artıyor
• Elektrik ve yakıt verileri çoğunlukla mevcut

Avantajlar

• İletişim kolay
• Veri talebine görece açık
• Aynı regülasyon gündeminde olma

Zorluklar

• Ürün bazlı tahsis eksikliği
• CBAM (SKDM)’a özel metodoloji bilgisi sınırlı
• Excel tabanlı, dağınık veri

Önerilen Strateji

• Basit ama net veri talep şablonları
• “CBAM (SKDM) için istiyoruz” yerine “müşteri gereği” yaklaşımı
• İlk aşamada kısmi actual data, sonra iyileştirme

👉 Actual (Gerçek) Veri Nedir?

---

🇨🇳 Çin (CN) Tedarikçileri

Genel Durum

• CBAM (SKDM) farkındalığı düşük
• Veri paylaşımına temkinli yaklaşım
• Emisyon hesaplama pratiği sınırlı

Avantajlar

• Üretim ölçeği büyük
• Bazı büyük tesislerde ölçüm altyapısı var

Zorluklar

• Dil ve metodoloji bariyeri
• CBAM (SKDM)’a özel veri üretme isteksizliği
• Gerçek veri yerine “ortalama” paylaşma eğilimi

Önerilen Strateji

• Net, maddeli ve teknik veri talebi
• “CBAM (SKDM) verification gereği” vurgusu
• Veri gelmezse default value senaryosunu baştan planlamak

👉 Default Value Nedir?

---

🇪🇺 Avrupa Birliği (EU) Tedarikçileri

Genel Durum

• ETS ve karbon muhasebesine aşinalık yüksek
• Veri kalitesi görece iyi
• Dokümantasyon kültürü güçlü

Avantajlar

• Actual data sağlama ihtimali yüksek
• İzlenebilir ve doğrulanabilir veri
• Standart raporlama alışkanlığı

Zorluklar

• Veri paylaşımı bazen ticari sır gerekçesiyle sınırlı
• “Zaten ETS içindeyiz” yaklaşımı

Önerilen Strateji

• Var olan ETS/PCF verilerini talep etmek
• Veri formatını CBAM (SKDM)’a uyarlamak
• Gereksiz yeniden hesaplamadan kaçınmak

👉 CBAM (SKDM) Verification Süreci

---

TR – CN – EU Karşılaştırma Tablosu

Türkiye, Çin ve AB Tedarikçi Profilleri – Karşılaştırmalı Bakış

• CBAM (SKDM) Farkındalığı:

  • Türkiye: Orta seviyede; genellikle bilgiye açık ama kurumlar arası farklar var.
  • Çin: Düşük; ilk temaslarda bilgilendirme gerekebilir.
  • AB: Yüksek; çoğu tedarikçi CBAM (SKDM) ve ETS süreçlerine hâkim.

• Actual Data (Gerçek Veri) İhtimali:

  • Türkiye: Orta; bazı büyük ölçeklilerde mümkün.
  • Çin: Düşük; genellikle “ortalama/değer” sunumu eğilimli.
  • AB: Yüksek; çoğunlukla hazır gerçek veriler mevcut.

• Veri Kalitesi:

  • Türkiye: Orta; bazen kontrollü, bazen yetersiz.
  • Çin: Düşük; standardizasyon ve doğrulama zayıf.
  • AB: Yüksek; denetimli ve izlenebilir.

• Dokümantasyon ve Raporlama:

  • Türkiye: Zayıf–orta; çoğu zaman ek talep gerekebiliyor.
  • Çin: Zayıf; minimum düzeyde belgeli bilgi.
  • AB: Güçlü; standart ve alışkanlık haline gelmiş.

• Default Value Riski:

  • Türkiye: Orta; dokümantasyona göre değişken.
  • Çin: Yüksek; veri eksikliğinden dolayı sıkça gündemde.
  • AB: Düşük; çoğu durumda actual data kullanılabiliyor.

---

Tedarikçi Verisi Gelmezse Ne Yapılır?

Gerçekçi yaklaşım şudur:

• Tüm tedarikçilerden actual data alınamayabilir

Bu durumda:

1. Önce veri talep edildiği dokümante edilir
2. Gelen/verilmeyen veriler ayrıştırılır
3. Gelmeyenler için default value uygulanır
4. Risk ve maliyet açıkça raporlanır

Bu yaklaşım, doğrulayıcılar tarafından olgun ve kabul edilebilir görülür.

---

Stratejik Yaklaşım: Tedarikçiyi CBAM (SKDM)’a Dahil Etmek

En güçlü firmalar:

• CBAM (SKDM)’ı tek başına yönetmez
• tedarikçiyi sürecin parçası yapar

Uzun vadede:

• Düşük karbonlu tedarikçi tercihleri
• Sözleşmelere veri paylaşım maddeleri
• CBAM (SKDM) uyum kriterleri

rekabet avantajı yaratır.

👉 CBAM (SKDM) Maliyeti Nasıl Düşürülür?

---

Sonuç

CBAM (SKDM)’da tedarikçi verisi:

• “alınırsa iyi olur” değil,
• stratejik bir zorunluluktur.

Türkiye, Çin ve AB tedarikçileri için:

• tek tip yaklaşım çalışmaz,
• ülkeye ve olgunluk seviyesine göre strateji gerekir.

CBAM (SKDM)’da kazanan firmalar:

yalnızca kendi tesisini değil,
tedarik zincirini de yönetenler olacaktır.

---

🔗 İlgili Rehberler

• CBAM (SKDM) Embedded Emissions Nasıl Hesaplanır?
• Default Value vs Actual Data
• CBAM (SKDM) Monitoring Plan Nedir?
• CBAM (SKDM) Verification Süreci
• CBAM (SKDM) Raporunu Kim Hazırlar?
• CBAM (SKDM) Raporlama Takvimi
• CBAM (SKDM) Maliyeti Nasıl Düşürülür?

---

Tedarikçi Emisyon Verisini Sistematik Olarak Toplayın

• Tedarikçi Veri Toplama ve CBAM Entegrasyon Platformu — Farklı tedarikçilerden gelen emisyon verilerini standart format, otomatik doğrulama ve merkezi depolama ile yönetin; CBAM beyanınızda kullanmaya hazır hale getirin.
• Tedarik Zinciri Karbon Yoğunluğu Ürün Bazlı Analiz — ISO 14067 çerçevesinde tedarikçi kaynaklı Kapsam 3 emisyonlarını ürün düzeyinde modelleyin ve CBAM hesaplamalarınıza entegre edin.
• Scope 3 Tedarikçi Emisyonları Kurumsal İzleme Sistemi — ISO 14064-1 kapsamında tüm tedarik zinciri boyunca Kapsam 3 emisyonlarınızı sistematik olarak takip edin ve azaltım hedefleri koyun.