CBAM (SKDM)’da En Sık Yapılan 10 Hata (ve Maliyet Etkileri)

CBAM (SKDM)’da Hata Yapmak Neden Pahalıdır?

CBAM (SKDM), “niyet beyanı” değil kanıta dayalı bir düzenlemedir.
Bu nedenle küçük görünen hatalar bile:

• default value’a düşülmesine,
• doğrulamada veri reddine,
• doğrudan CBAM (SKDM) maliyet artışına

neden olabilir.

Aşağıda, uygulamada en sık karşılaşılan 10 CBAM (SKDM) hatasını ve neden riskli olduklarını net şekilde özetledik.

CBAM (SKDM) genel çerçevesi için:
👉 CBAM (SKDM) Nedir?

---

1. Yanlış CN Kodu Kullanmak

En temel ama en kritik hata.

• Ürün adı doğru olabilir
• Ama CN kodu yanlışsa, her şey yanlış olur

Yanlış CN kodu:

• Yanlış kapsam,
• Yanlış default value,
• Yanlış metodoloji

demektir.

👉 CBAM (SKDM) Kapsamındaki Ürünler ve CN Kodları

---

2. Monitoring Plan Olmadan Hesaplama Yapmak

CBAM (SKDM)’da şu yaklaşım geçerli değildir:

“Önce hesapladık, sonra plan yazarız.”

Monitoring plan:

• hesaplamadan önce tanımlanmalı,
• kullanılan yöntemi birebir yansıtmalıdır.

Aksi halde hesap:

• teknik olarak doğru olsa bile
• doğrulamada reddedilebilir.

👉 CBAM (SKDM) Monitoring Plan Nedir?

---

3. Actual Data Şartları Sağlanmadan Actual Data Beyanı

Sık yapılan yanlış:

• Gerçek veri var zannetmek
• Ama ölçüm, tahsis veya kanıt eksikliği olması

Bu durumda doğrulayıcı:

• actual data’yı reddeder
• zorunlu default value uygular

👉 Actual (Gerçek) Veri Nedir?

---

4. Default Value’ın “En Kötü Senaryo” Olduğunu Sanmak

Yanlış varsayım:

“Default value her zaman daha pahalıdır.”

Gerçekte:

• Verimsiz tesislerde
• Yüksek elektrik emisyon faktörlerinde

actual data, default value’dan daha pahalı çıkabilir.

👉 Default Value vs Actual Data

---

5. Tahsis (Allocation) Yöntemini Tanımlamamak

Birden fazla ürün üreten tesislerde:

• Emisyonlar ürünlere nasıl dağıtıldı?
• Neye göre paylaştırıldı?

sorularının cevabı yoksa:

• actual data geçersiz sayılır.

Keyfi veya dönemden döneme değişen tahsis, yüksek risk olarak değerlendirilir.

---

6. Elektrik ve Yakıt Verisini Ayrıştıramamak

Toplam enerji tüketimini bilmek yetmez.

CBAM (SKDM) için:

• Hangi enerji hangi ürün/proses için kullanıldı?
• Elektrik mi, yakıt mı?

net olmalıdır.

Aksi halde:

• tahsis zayıflar,
• default value riski artar.

👉 Embedded Emissions Nedir?

---

7. Veri Kaynağını Dokümante Etmemek

“Bu rakam doğrudur” yeterli değildir.

Doğrulayıcı şunu ister:

• Fatura
• Sayaç kaydı
• ERP çıktısı
• Üretim raporu

Belge yoksa veri yok sayılır.

---

8. Dönemsel Tutarsızlıkları Açıklayamamak

Bir önceki döneme göre:

• ani emisyon artışı
• ani üretim düşüşü
• yoğunluk sıçraması

varsa ama açıklama yoksa, doğrulayıcı ek inceleme ister.

Bu da:

• sürenin uzaması,
• veri reddi riskinin artması

demektir.

---

9. CBAM (SKDM)’ı “Sadece Excel Doldurma” Sanmak

CBAM (SKDM):

• yalnızca bir hesaplama değildir
• süreç yönetimidir

Excel ile yapılan:

• izlenemeyen,
• tekrarlanamayan,
• denetime kapalı

hesaplamalar, uzun vadede sürdürülemez.

👉 CBAM (SKDM) Raporunu Kim Hazırlar?

---

10. CBAM (SKDM)’ı Geçici Bir Mevzuat Sanmak

En stratejik hata budur.

CBAM (SKDM):

• geçici bir raporlama yükü değil
• kalıcı bir ticaret ve maliyet mekanizmasıdır

“Bir kere yapalım bitsin” yaklaşımı:

• her yıl daha pahalı hale gelir.

👉 CBAM (SKDM) Raporlama Takvimi (2023–2026–2034)

---

Bu Hataların Ortak Sonucu Nedir?

Bu 10 hatanın ortak çıktısı şudur:

• ❌ Default value kullanımı
• ❌ Doğrulamada veri reddi
• ❌ Yüksek CBAM (SKDM) maliyeti
• ❌ AB müşterileriyle sorun

---

Hataları Nasıl Önlersiniz?

En güvenli yaklaşım:

1. Monitoring plan’ı erken hazırla
2. Actual vs default kararını analizle ver
3. Veriyi ölç, ayır, kanıtla
4. Hesaplamayı standardize et
5. Süreci dijital ve izlenebilir kıl

---

Sonuç

CBAM (SKDM)’da yapılan hatalar:

• teknik değil,
• yaklaşım hatasıdır.

CBAM (SKDM)’ı:

• “rapor”
• “dosya”
• “formalite”

olarak gören firmalar için süreç pahalılaşır.

CBAM (SKDM)’ı:

• veri yönetimi,
• maliyet optimizasyonu,
• rekabet stratejisi

olarak gören firmalar ise avantaj sağlar.

---

🔗 İlgili Rehberler

• CBAM (SKDM) Monitoring Plan Nedir?
• CBAM (SKDM) Verification Süreci
• CBAM (SKDM) Maliyeti Nasıl Düşürülür?
• CBAM (SKDM) Sonrası Karbon Muhasebesi
• Default Value vs Actual Data
• CBAM (SKDM) Embedded Emissions Nasıl Hesaplanır?

---

CBAM Hatalarını Baştan Önleyin

• Hata Önleyici CBAM Raporlama ve Uyumluluk Yazılımı — Kapsam tespiti, emisyon sınırı, ön bildirim tarihi ve veri kalitesi kontrollerini otomatik gerçekleştiren yapısıyla en yaygın CBAM hatalarının önüne geçin.
• Hatalı Hesaplama Senaryolarının Mali Etkisi Simülatörü — Yanlış emisyon değeri veya sertifika hesaplamasının yaratacağı fazla ödeme ya da ceza riskini beyan öncesinde sayısal olarak görün.
• Veri Kalitesini Artıran Ürün Karbon Ayak İzi Metodolojisi — Eksik veya tahmini veri kullanımından kaynaklanan hataları ortadan kaldırmak için ISO 14067 uyumlu, kanıtlanabilir ürün emisyon analizi yapın.